piątek, 31 sierpnia 2018

Epidemie w XIX-wiecznym Krakowie

Skąd się brały? Są różne hipotezy. Można spotkać się z opinią, że to konsekwencja wojny prusko-austriackiej, ruchów migracyjnych ludności z Moraw, Węgier, Prus lub południowej Rosji, jeszcze inna wersja winą obarcza zły stan higieny w Krakowie i Starą Wisłę jako siedlisko zarazy. 

O czym mowa? O epidemiach cholery, które w XIX wieku nawiedziły Galicję i Kraków. Odnotowano ich pięć: w roku 1836, 1848/49, 1855, 1866 i 1873, z czego najlepiej udokumentowana (zarówno pod względem przebiegu, danych demograficznych, sposobów zapobiegania) jest ta z 1866 [1]

Magistrat starał się zapobiegać wybuchowi i rozprzestrzenianiu epidemii wydając odpowiednie obwieszczenia oraz próbując wymusić na mieszkańcach dbałość o czystość i higienę – zwłaszcza w zakresie korzystania z wody pitnej.  Mimo tych prób ogniska choroby pojawiały się i rozprzestrzeniały. Przebieg epidemii z 1866 roku swe apogeum miał w październiku i listopadzie. Na przebieg choroby wpływ miał niewątpliwie brak izolacji zarażonych, leczono ich zarówno w warunkach domowych, jak i szpitalnych (m.in. w szpitalu cholerycznym św. Łazarza w Krakowie), jednak nie separowano chorych i nie poddawano ich kwarantannie. Zachowało się wiele notatek lekarzy na temat leczenia (głównie objawowego) poszczególnych przypadków. Fakt, iż w takich okolicznościach w 1866 roku zachorowało mniej niż 10% ówczesnej populacji Krakowa – wydaje się niezwykły. Epidemia zaczęła wygasać już w grudniu. 

Pozostałościami epidemii, które nawiedziły Galicję w XIX wieku, są cmentarze choleryczne, tzw. „cholerniki”. W Krakowie jest to mogiła z 1873 roku przy zbiegu ulic Kobierzyńskiej i Lubostroń oraz cmentarz w Bronowicach przy zbiegu ulic Piaskowej i Chełmońskiego. Podobne miejsca znajdują się w okolicach Krakowa, m.in. w Dobczycach [2].


[1] Por. Konrad Wnęk „Epidemia cholery w Krakowie w 1866 roku. Analiza demograficzna i przestrzenna”
[2] http://www.mapakultury.pl/art,pl,szlaki,96139.html

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

"Wierzeje Czasu" - już są!