piątek, 17 sierpnia 2018

„Pozdrowienia z Krakowa”

W swoim albumie poświęconym historii krakowskiej filokartystyki Jerzy Zieliński prezentuje przekrojowo genezę i rozwój pocztówek. Autor przeprowadza czytelnika przez dzieje korespondencji i posłańców. W tym zakresie Kraków przodował wielokrotnie. To właśnie tu otwarto w 1558 roku za sprawą króla Zygmunta Augusta pierwszą zagraniczną linię pocztową Kraków-Wenecja. XIX wiek, za sprawą rozwoju kolei, przyniósł również zmiany w organizacji struktury korespondencji – zaczęły powstawać pierwsze urzędy pocztowe zarówno w centrach miast, jak i na dworcach kolejowych. Tak więc pierwszy krakowski urząd pocztowy powstał w 1847 roku przy obecnym Placu Wszystkich Świętych, natomiast pierwsza skrzynka pocztowa została postawiona jeszcze rok wcześniej, w 1846, na Rynku Głównym. Rok 1850 przyniósł kolejną zmianę w korespondencji – pojawił się znaczek pocztowy!
Jednak to dopiero „wynalazek” austriackiego ekonomisty Emanuela Herrmanna przyniósł prawdziwą rewolucję. Pojawienie się kart korespondencyjnych rozpoczęło modę na tworzenie, wydawanie, wysyłanie i kolekcjonowanie widokówek.
Jerzy Zieliński opowiada o historii pocztówek, które wiernie dotrzymywały kroku trendom w sztuce i wynalazkom naukowym. Począwszy od ilustrowanych kart korespondencyjnych, poprzez litografie, światłodruki aż do fotografii – widokówki obrazowały architekturę, obyczaje i życie podwawelskiego grodu. Możemy na nich podziwiać Wolne Miasto Kraków, znaleźć rysy batalistyczne Festung Krakau, wielokulturowość na judaikach i wreszcie grozę II wojny światowej, kiedy to Kraków został stolicą Generalnego Gubernatorstwa.
Drugą część publikacji stanowi „Katalog pocztówek” – imponujący zbiór, który prezentuje m.in. pocztówki autorstwa Stanisława Tondosa, Wojciecha Kossaka, widoki Krakowa, zawiera motywy narodowe i wspomnienia wydarzeń historycznych… Jedno jest pewne – pocztówki to swoiste Wierzeje Czasu – dają nam wgląd w pełną nostalgii (i niejednokrotnie podkolorowaną jak litografie) przeszłość.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

"Wierzeje Czasu" - już są!